Πόσα αιολικά «αντέχει» ένα βουνό;
Στον Ελικώνα, το «βουνό των Μουσών», οι πρώτες ανεμογεννήτριες εμφανίστηκαν πριν από περίπου 20 χρόνια. Σήμερα, 29 αιολικοί σταθμοί με 118 ανεμογεννήτριες βρίσκονται σε λειτουργία, ενώ δεκάδες ακόμη έργα έχουν ήδη περάσει τα πρώτα στάδια της αδειοδοτικής διαδικασίας.
Η έρευνα «Θυσιάζοντας τις Μούσες» της δημοσιογράφου πολυμέσων Έλλης Ξυπολιτάκη, εστιάζει στην επόμενη μέρα για ένα βουνό όπου φυσικά οικοσυστήματα και παραγωγικές δραστηριότητες όπως η μελισσοκομία καλούνται να συνυπάρξουν με ολοένα περισσότερα αιολικά έργα. Την ίδια στιγμή, η τοπική κοινωνία έχει περιορισμένο λόγο στις αποφάσεις για το μέλλον του τόπου.
Βασικά στοιχεία του ρεπορτάζ
Η Στερεά Ελλάδα βρίσκεται στην 1η θέση πανελλαδικά στην αιολική ενέργεια, με 2.603 MW εγκατεστημένης ισχύος. Από αυτά, 313 MW βρίσκονται στον Ελικώνα, ενώ Βοιωτία και Εύβοια μαζί συνεισφέρουν περίπου το 45% του εθνικού στόχου αιολικής ενέργειας.
Σήμερα, στον Ελικώνα, λειτουργούν 29 αιολικοί σταθμοί, ενώ άλλοι 35 σταθμοί, έχουν ήδη λάβει άδεια εγκατάστασης. Επιπλέον, 35 ακόμη αιολικοί σταθμοί διαθέτουν άδεια παραγωγής και Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ), ένα κρίσιμο στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας. Η έκδοση της ΑΕΠΟ σημαίνει ότι το έργο μπορεί να προχωρήσει κανονικά, με τους περιβαλλοντικούς όρους και περιορισμούς που έχουν εγκριθεί.
Οι oργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν μόνο γνωμοδοτικό ρόλο στην αδειοδοτική διαδικασία: μπορούν να εκφράσουν θετική ή αρνητική γνώμη για ένα έργο, χωρίς όμως να έχουν την αρμοδιότητα να το εγκρίνουν ή να το απορρίψουν. Το 2025 το Δημοτικό Συμβούλιο Λεβαδέων ζήτησε νομοθετική εξαίρεση της Ανατολικής Στερεάς από νέες εγκαταστάσεις ΑΠΕ.
Η περίπτωση του Ελικώνα προσφέρει ένα μοντέλο έρευνας που μπορεί να εφαρμοστεί σε άλλες ορεινές περιοχές στην Εύβοια ή την Ευρυτανία, δημιουργώντας πεδίο για συγκριτική δημοσιογραφική κάλυψη.
Εργαλεία για δημοσιογράφους
Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ): Για αναζήτηση Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), ΑΕΠΟ, τροποποιήσεων και ανανεώσεων, και για την παρακολούθηση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης ενός έργου.
Γεωπληροφοριακός Χάρτης ΡΑΑΕΥ: Για τη χαρτογράφηση αιολικών έργων και αδειών σε μια περιοχή, και τη σύγκριση όσων λειτουργούν με όσα βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια αδειοδότησης.
Global Wind Power Tracker: Χαρτογράφηση μεγάλων αιολικών projects διεθνώς και σύγκριση της ανάπτυξής τους ανά περιοχή.
Global Wind Atlas: Έλεγχος του αιολικού δυναμικού μιας περιοχής και λήψη GIS δεδομένων για περαιτέρω χαρτογράφηση.
Protected Planet: Διασταύρωση της χωροθέτησης ενεργειακών έργων με προστατευόμενες και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές.
Resource Watch: Διασταύρωση περιβαλλοντικών και γεωχωρικών δεδομένων μέσα από 300+ ανοιχτά datasets, με ορισμένα διαθέσιμα σε πραγματικό χρόνο.
