Από το Incubator στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης: τρία projects στη μεγάλη οθόνη

Τρεις διαφορετικές ιστορίες. Τρεις δημιουργοί που ακολούθησαν πολύ διαφορετικές διαδρομές. Ένα κοινό σημείο εκκίνησης. 

Φέτος, τρεις ταινίες ντοκιμαντέρ που παρουσιάζονται στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης ξεκίνησαν από τον δεύτερο κύκλο του iMEdD Incubator, μέσα σε ένα περιβάλλον συνεργασίας και πειραματισμού. Ιδέες που γεννήθηκαν ως ερευνητικά εγχειρήματα εξελίχθηκαν σταδιακά σε ολοκληρωμένες κινηματογραφικές αφηγήσεις — και, στην πορεία, ορισμένες άλλαξαν ακόμη και μορφή ή τίτλο. 

Το Incubator δημιουργήθηκε από το iMEdD με στόχο να στηρίξει δημοσιογράφους και storytellers, προσφέροντας καθοδήγηση, ευκαιρίες δικτύωσης και τα εργαλεία που χρειάζονται για να μετατρέψουν φιλόδοξες ιδέες σε ολοκληρωμένα δημοσιογραφικά εγχειρήματα. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, οι συμμετέχοντες/ουσες επεξεργάζονται τις αρχικές τους ιδέες, δοκιμάζουν νέες μορφές αφήγησης και συχνά διευρύνουν την αρχική τους σύλληψη. 

Για τρία από τα projects του δεύτερου κύκλου, αυτή η διαδρομή κατέληξε τελικά στη μεγάλη οθόνη. 

Από το «Shipwrecked» στο «Where Shadows Rest» 

Όταν το project εντάχθηκε στο Incubator, είχε τον τίτλο Shipwrecked: μια πολυμεσική δημοσιογραφική έρευνα γύρω από τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνέπειες των εγκαταλελειμμένων ναυαγίων στον έντονα βιομηχανοποιημένο κόλπο της Ελευσίνας. Η έρευνα εστίαζε σε έναν τόπο όπου η ρύπανση, τα οικονομικά συμφέροντα και η περιβαλλοντική αμέλεια συναντιούνται, αφήνοντας πίσω τους ένα τοπίο γεμάτο σκουριασμένα πλοία και μολυσμένα νερά. 

Με τον καιρό, η ιστορία μετασχηματίστηκε σε μια βαθιά προσωπική και κινηματογραφική αφήγηση. 

Στο Where Shadows Rest, σε σκηνοθεσία της Μαριάννας Οικονόμου, το επίκεντρο μετατοπίζεται στον Κώστα, έναν 75χρονο δύτη που βιοπορίζεται ανελκύοντας τοξικά ναυάγια από έναν μολυσμένο βυθό. Γύρω του, μια ολόκληρη κοινότητα ελπίζει στην περιβαλλοντική αναγέννηση της περιοχής. Όμως, η θάλασσα κρύβει περισσότερα από κουφάρια πλοίων. Όταν ο Κώστας επιχειρεί να ανασύρει ένα συγκεκριμένο καταδικασμένο σκάφος, αναδύονται από τα βάθη του χρόνου οι απόηχοι ενός αρχαίου ελληνικού μύθου για τον Κάτω Κόσμο. Και όταν ένα καλά κρυμμένο μυστικό από το παρελθόν του έρχεται στην επιφάνεια, η αποστολή καταρρέει, μετατρέποντας την ταινία σε ένα υπαρξιακό ταξίδι στη μνήμη, την ενοχή και την πιθανότητα της λύτρωσης. 

Η ταινία συμμετέχει στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης στην κατηγορία Ανοιχτοί Ορίζοντες.  

«EXILE(S), Stories of an Island» 

Ένα ακόμη project του δεύτερου κύκλου του Incubator ξεκίνησε με τον τίτλο Exiles, διερευνώντας ζητήματα εκτοπισμού, ταυτότητας και αίσθησης του ανήκειν. 

Σε σκηνοθεσία του Γιώργου Ηλιόπουλου, η ταινία παρουσιάζεται πλέον στο φεστιβάλ ως EXILE(S), Stories of an Island, διευρύνοντας την αρχική ιδέα σε ένα πολυεπίπεδο πορτρέτο της Ίμβρου. 

Έναν αιώνα μετά τη Συμφωνία της Λωζάνης, που αναδιαμόρφωσε την περιοχή μέσα από μετακινήσεις πληθυσμών και νέα σύνορα, το νησί εξακολουθεί να φέρει έντονα τα σημάδια εκείνων των ανακατατάξεων. Ερειπωμένα χωριά, εγκαταλελειμμένα σπίτια και σπασμένες μνήμες συνυπάρχουν με ζωντανές παραδόσεις και τελετουργίες, δημιουργώντας ένα ιδιότυπο πολιτισμικό παλίμψηστο. 

Η ταινία παρακολουθεί τους κατοίκους του νησιού στην προσπάθειά τους να επαναπροσδιορίσουν το παρόν τους, κουβαλώντας ιστορίες που συνεχίζουν να επηρεάζουν τη ζωή τους. Μέσα από μια ήσυχη, παρατηρητική ματιά στην καθημερινότητα, το EXILE(S) φωτίζει τις δυσκολίες αλλά και τις δυνατότητες της συνύπαρξης σε έναν τόπο όπου τα σύνορα, οι ταυτότητες και οι μνήμες επαναδιαπραγματεύονται διαρκώς. 

Η ταινία κάνει την παγκόσμια πρεμιέρα της στο φεστιβάλ, συμμετέχοντας Διεθνές Διαγωνιστικό Newcomers τμήμα

Από το «The Secrets of the Owl» στο «The Way Elsewhere» 

Για τη φωτογράφο και σκηνοθέτρια Ειρήνη Βουρλούμη, η συμμετοχή στο Incubator αποτέλεσε την πρώτη απόπειρα ανάπτυξης ενός μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ. Το project είχε αρχικά τον τίτλο The Secrets of the Owl και εξερευνούσε την Αθήνα μέσα από τις ζωές ανθρώπων που κινούνται στην πόλη τη νύχτα. 

Στην πορεία, η ιδέα εξελίχθηκε στη μεγάλου μήκους ταινία The Way Elsewhere

Το ντοκιμαντέρ σκιαγραφεί ένα τρυφερό πορτρέτο της Αθήνας μέσα από τις ζωές τριών βετεράνων οδηγών ταξί που διασχίζουν την πόλη ως σιωπηλοί αλλά και ονειροπόλοι παρατηρητές. Ο Κωνσταντίνος πλησιάζει τη σύνταξη έπειτα από περισσότερα από πενήντα χρόνια στο τιμόνι, ξεκινώντας κάθε βάρδια με ένα μικρό τελετουργικό κάτω από την Ακρόπολη. Ο Σάνι, Νιγηριανός ηθοποιός και πατέρας, ισορροπεί ανάμεσα στην πίστη, την κόπωση και την επιθυμία για καλλιτεχνική έκφραση. Ο Γιώργος, ένας εκ φύσεως περφόρμερ, τραγουδά ερωτικά λαϊκά τραγούδια σε μικρά νυχτερινά κέντρα. 

Συνδυάζοντας παρατηρητικό βλέμμα και μουσικές στιγμές, η ταινία στοχάζεται πάνω στη ρουτίνα, την επιθυμία και την αντοχή μιας πόλης που έχει διαμορφωθεί από την κρίση αλλά συνεχίζει να κινείται χάρη στην επιμονή των ανθρώπων της. 

Όπως και το EXILE(S), έτσι και το The Way Elsewhere πραγματοποιεί την παγκόσμια πρεμιέρα του στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, συμμετέχοντας στο Διεθνές Διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ.